Huế Xưa & Nay TRT - 03/10/2019
Phát huy truyền thống hiếu học theo lời dạy của Bác Hồ
Hiếu học là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Hiếu học đi liền với khuyến học, khuyến tài. Từ xưa ông cha ta đã có những câu châm ngôn: “Không thầy đố mầy làm nên”, hoặc “Có học mới nên khôn”.
Ca dao ta cũng có câu: “Ngọc kia chẳng giũa chẳng mài/  Cũng thành vô dụng, cũng hoài ngọc đi....”. Lời ca dao đưa ra hình ảnh viên ngọc. Nói đến viên ngọc ta phải hiểu đây là đồ vật trang sức rất quý, có giá trị, đẹp lóng lánh. Nhìn vào ai cũng phải trầm trồ, ước muốn. Nhưng có ai biết đâu rằng trước kia nó chỉ là một viên đá thô sơ, tầm thường được người thợ mang về đục đẽo, mài gọt, giũa từng li từng tí mới được như vậy. Nếu như không có sự mài giũa công phu, không phải do bàn tay khéo léo của người thợ thì liệu viên ngọc đó có sáng chói, rực rỡ và có giá trị như thế không? Từ viên ngọc ta nghĩ đến con người cũng vậy. Ngay từ nhỏ nếu ta được sự giáo dục của cha mẹ, của nhà trường… thì ta đã tiếp thu những đức tính tốt để sau này ra đời ta sẽ là người tốt. Là con người ai cũng có thể là người tốt, “nhân chi sơ tính bổn thiện”, nếu ta biết phát huy những cái thiện, khắc phục những cái xấu thì chắc chắn ta sẽ là người có phẩm chất cao đẹp.
 

 Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục, khuyến học - khuyến tài (Ảnh tư liệu)
 
Để khích lệ tinh thần học tập cho tuổi trẻ, trang bìa mặt sau của tập vở học sinh trước đây thường có in bài ca dao nói trên, nhiều thế hệ học sinh đã thuộc lòng và ghi vào tiềm thức một cách tự nhiên.
 
 Hơn 200 năm trước cụ Lê Quí Đôn đã tổng kết về phát triển kinh tế xã hội: “Phi trí bất hưng, phi công bất phú, phi nông bất ổn, phi thương bất hoạt”. Cụ Nguyễn Trãi đã nhấn mạnh: “Nên thợ, nên thầy nhờ có học, no ăn, no mặc bởi hay làm”.
 
Có thể nói truyền thống hiếu học đã là một nhân tố quan trọng tạo nên trí tuệ Việt Nam, đạo đức Việt Nam, nền văn hoá Việt Nam và góp phần vun xới cho đất nước có lịch sử hàng ngàn năm văn hiến.
 
Đặc biệt trong thời đại Hồ Chí Minh, Bác Hồ đã nêu tấm gương về học tập suốt đời và luôn ân cần chỉ bảo về khuyến học, khuyến tài. Sinh thời Bác Hồ rất quan tâm đến công tác giáo dục. Người động viên cán bộ, đảng viên, mọi tầng lớp nhân dân và thanh niên, học sinh, sinh viên phải phát huy truyền thống “hiếu học” của dân tộc, phải ham học, kiên trì học tập để tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà”.
 
Đọc lại thân thế sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta càng tự hào và biết ơn Bác. Người không những là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất của thời đại, mà còn là một nhà giáo dục, một tấm gương “suốt đời tự học” để trưởng thành, để đi lên, để cống hiến cho đất nước. Theo Người, muốn trở thành người có đức, có tài để phục vụ và cống hiến nhiều nhất cho Tổ quốc, cho nhân dân thì “Suốt đời phải học tập”. Chỉ có học tập, con người mới nâng cao sự hiểu biết về mọi mặt và phục vụ cho quê hương, đất nước nhiều hơn, tốt hơn. 
 
Ngay từ thủa nhỏ, Người rất ham học, thông minh và sớm có lòng yêu nước và chí cứu nước, cứu dân khỏi ách nô lệ của đế quốc, thực dân. Khi đang là một học sinh ở Trường Quốc Học Huế, Người nghe nói đến: Tự do, Bình đẳng, Bác ái của Cách mạng Tư sản Pháp, thế là Người muốn tìm đường sang Pháp và các nước trên thế giới để tìm hiểu, học tập cách đấu tranh, để giải phóng dân tộc. Từ giữa năm 1911, Người làm bếp trên một chiếc tàu buôn, để tìm đường cứu nước. Từ năm 1911 đến tháng 6 năm 1923, Người đã đến nhiều nước và nhiều châu lục, để tìm hiểu, để học tập và hoạt động cách mạng trong điều kiện đầy gian khổ và khó khăn, như: làm bếp, quét tuyết, phục vụ khách sạn, làm báo, làm ảnh, làm vườn để kiếm sống, để học tập và tìm hiểu con đường cách mạng.
 
Sau Cách mạng tháng Tám giành được thắng lợi, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời và khi mà nền độc lập còn non trẻ của nước nhà đang đứng trước nguy cơ ngàn cân treo sợi tóc; Chủ tịch Hồ Chí Minh và chính phủ đã đề ra cho toàn dân nhiệm vụ thiêng liêng đoàn kết chống giặc dốt, giặc đói, giặc ngoại xâm; đề ra chính sách chiêu hiền đãi sĩ, kêu gọi người tài năng ra gánh vác việc nước. Phát động phong trào bình dân học vụ phát triển sôi nổi rộng khắp trên cả nước. Chính sách khuyến học, khuyến tài của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc đó đã phát huy tác dụng to lớn, nhanh chóng nâng cao dân trí, thu hút tầng lớp trí thức tham gia phong trào cách mạng.
 
Một ngày sau lễ Tuyên bố độc lập 2/9/1945, Hồ Chủ tịch đã đề ra những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, trong đó Người nêu: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu, muốn cho nước ta trở thành một nước giàu mạnh thì dân tộc ta phải trở thành một dân tộc thông thái”.
 
Trả lời các nhà báo nước ngoài được đăng tải trên báo Cứu Quốc số 147 ngày 21/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành". 
 
Bác đã viết “Học hành là vô cùng, Học càng nhiều, biết càng nhiều, càng tốt”. Người nhắc nhở “Càng học càng tiến bộ, không bao giờ tự mãn, cho là giỏi rồi thì dừng lại, mà dừng lại là lùi bước, là lạc hậu, mình tự đào thải mình trước”. Bác cũng khẳng định: học ở đây không phải chỉ học chữ, ngồi trên ghế nhà trường, mà học mọi nơi, mọi lúc, mọi hoàn cảnh, mọi điều kiện. Bác đã viết “Chúng ta cần học nhiều thứ: học chính trị, học văn hóa, học kỹ thuật, học nghiệp vụ, ngoài cách học ở trường, ở lớp, học trên sách báo v.v... Có một cách học rất tốt, ai cũng có thể tham gia hàng ngày, đó là cách học tập ngay trong thực tế, học tập những người, những tổ, những đơn vị tiên tiến”. Với mục đích cao đẹp và tinh thần thái độ đúng đắn, Bác Hồ đã nêu tấm gương đạo đức “Học tập suốt đời”.
 
Là một nhà cách mạng và là một nhà giáo dục, Bác hiểu thấu về ý nghĩa, giá trị, vai trò của việc học tập đối với vận mệnh của mỗi con người, vận mệnh của dân tộc và loài người… Từ tháng 8 năm 1945 đến lúc Người qua đời (năm 1969), mặc dù Bác trở thành lãnh đạo tối cao của Đảng và của Nhà nước, nhưng Người vẫn luôn học tập, để nâng cao trình độ về mọi mặt, để có đủ tài, đức, năng lực lãnh đạo, đưa sự nghiệp Cách mạng của Đảng và của Dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Người nói: “Trước đây lúc tuổi thanh niên, Bác hoạt động ở Pháp cũng vừa lao động vừa học tập... ngày lao động, đêm học tập, chứ Bác không được đến trường học”. Người còn nói: “Bác thường nghe nói có đồng chí mới chỉ có 40 tuổi mà đã cho mình là già, nên ít chịu học tập. Nghĩ như vậy là không đúng, 40 tuổi chưa phải là già, Bác đã 76 tuổi (năm 1966) nhưng Bác vẫn cố gắng học thêm”.
 
Ba tháng trước ngày đi xa, Người còn  viết bài "Nâng cao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng" đăng trên báo Nhân dân ra ngày 1/6/1969. Người căn dặn toàn Đảng, toàn dân, mọi người, mọi ngành phải làm tốt hơn nữa việc giáo dục thiếu niên nhi đồng: "Đó là những người chủ tương lai của đất nước". Di chúc của Bác còn ân cần căn dặn “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
 
Thấm nhuần Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về khuyến học, khuyến tài và “xây dựng xã hội học tập”, Hội khuyến học Thừa Thiên Huế trong những năm qua đã và đang động viên, giúp đỡ nhiều thế hệ học sinh, sinh viên “vượt khó hiếu học”; phát huy tinh thần hiếu học thật sự góp phần “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài,” đào tạo những con người có tài, có đức, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội cho quê hương, đất nước; thiết thực đưa chủ trương xã hội hoá giáo dục của Đảng và Nhà nước ta đi vào cuộc sống.
 
Phan Công Tuyên
Bản in    Gửi email
Tin mới
Con hói ở làng  (23/10/2019)
Cây trứng gà  (12/10/2019)
Món quê nhà  (03/10/2019)
Tấm gương nhiệt huyết với nghề  (03/10/2019)
Tin đã đưa
Tinh tế nghệ thuật pha trà  (01/10/2019)
Khe làng  (24/09/2019)
Sư thầy với những hoạt động thiện nguyện  (21/09/2019)
Mùa thu  (19/09/2019)
Nghệ nhân nhân dân Thanh Hương  (03/09/2019)
Xem tiếp >>
Xem theo ngày  
Tên của bạn
Email của bạn
Email người nhận
Tiêu đề
Thông điệp
     


Trang chủ | Tin tức | Chuyên đề Liên hệ tòa soạn | Liên hệ quảng cáo
Bản quyền của Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế. Sử dụng thông tin của website này phải ghi rõ nguồn www.trt.com.vn
Giấy phép Số 23/GP-TTĐT cấp ngày 30 tháng 3 năm 2015 của Cục PT, TH & TTDT - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tòa soạn: Số 58 Hùng Vương, thành phố Huế, Tel.: (054)3822162, Fax:(054)3822162, Email: dptth@thuathienhue.gov.vn
Thiết kế và phát triển: Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế (HueCIT)