Huế Xưa & Nay TRT - 03/10/2019
Món quê nhà
Tôi thích cái không khí trên cái gốc nhỏ tầng 2 vùng ngoại ô Huế của một người anh.Mỗi lần về quê, việc đầu tiên của anh là ở nhà cả một buổi chiều, bày biện đủ các món yêu thích rồi gọi vài người thân tới lai rai. Thiệt tình là anh khi mô cũng ưu tiên một chỗ cho tôi nhưng tôi thì vì việc này, việc nọ nên khi đến đi không. Bởi vậy, mỗi lần đến chơi nhà anh thì lại thấy anh bày thêm một món ăn mới.

Gần đây nhất là món thân cây môn non nấu với loài tôm sông và lá lốt. Món này đúng là tôi mới thấy, mới ăn lần đầu tiên trong đời. Trong bữa ăn, mây người tranh luận nhau về tên gọi của thân cây môn non này: chạc môn, dải môn, môn dảy...Chạc môn nghĩa là dây môn, dải cũng là dây môn. Nhưng môn dảy(nhảy) thì nghe lạ mà lại đúng hơn bởi vì những thân cây môn non này là những cây môn con nhảy ra từ những bụi môn ngọt, môn vôi mẹ. Người ta hái những cây môn non này để chế biến ra món ăn này. Ở quê tôi lại không có món này, mà chỉ có hai món là canh môn, nấu luôn cả thân to cây môn sen hoặc chột môn nấu canh hay vắt chấm nước mắm ớt gừng.

Mà nhìn tô canh chạc môn nấu tôm sông của nhà anh làm tôi nhớ tô canh môn sen mạ nấu bữa ăn trưa hè tuổi thơ của tôi. Đó là cảm giác thèm và nhớ mấy món hương đồng gió nội như bầu bí, hến hàu, cá trích, cá chuồn và cả món canh môn sen ngọt lành nấu với cá lóc ráy nhỏ nữa trong những ngày  hè nắng gắt như thế này…

Môn sen trồng thành từng vồn cao giữa đồng và phải tưới nước hàng ngày để cho cây môn khỏi cái vị ngứa. Đến hè là thu hoạch cây môn. Làng tôi trồng khá nhiều môn sen, nên đến mùa nhà nhà gánh môn theo đò, theo xe đò ra bán chợ Mỹ Chánh, chợ Đông Hà- Quảng Trị rồi vô bán chợ Đông Ba- Huế. Hồi trước, môn được bẻ gấp khúc lại, dùng lạt tre bó thành từng bó một như quyển vở để xếp lên đôi gióng bằng mây tre  gánh đi cho gọn. Bây chừ phương tiện vận chuyển nhiều hơn nên chỉ cần xếp lại khoảng chục cây môn bó tròn lại và  chất lên xe đậu ngay chân ruộng mang đi bán…

Môn sen là giống môn có màu tím, không gây ngứa khi ăn nếu được tưới nước đều đặn hàng ngày.Nhổ vài bụi môn, trẩy hết lá rồi dùng dao lột lớp vỏ ngoài, gọt củ và cắt nhỏ thân cây, rửa sạch nấu canh. Canh môn nấu với tôm sông đập giập, canh môn nấu với hến, với cá lóc, cá nục, cá trích ráy thịt đều được cả. Có khi canh môn chỉ nấu với mấy miếng tóp mỡ khô mà cũng ngon. Nhưng dù nấu với chi thì góp mặt trong xoong canh môn phải có ruốc, nước mắm và rau ngỗ. Nếu thiếu một trong ba gia vị này thì xoong canh môn chưa được gọi là ngon, là thấm tháp. 

Canh môn có màu nâu tím sóng sánh váng mỡ, có hương thơm dìu dịu của rau ngỗ, có vị ngọt mát lành tan ra nơi đầu lưỡi. Buổi trưa hè, thấy mạ nấu canh môn là mấy anh em đều vui vì được ăn canh sụp soạp thay cả cơm, thỉnh thoảng vớt được một củ môn bùi nằm sâu dưới tô canh ăn bùi bùi, béo béo thấy ngon chi lạ…

Mà cái giống môn sen này không chỉ nấu canh mà còn muối thành chột môn nấu canh chua rồi chẻ thân cây ra vắt thành món dưa môn chấm nước mắm gừng và có khi còn phơi khô để dành đến mùa đông kho với mỡ…Chừ nhớ lại mấy mónăn từ môn sen của mạ nấu thấy món mô cũng “ trứ danh” cả…

Trở lại với tô canh chạc môn nhà bạn. Theo lời của anh thì canh chạc môn này là món dành cho những người xa quê ăn vô để chống bẻ nước. Nghĩa là ai xa quê lâu ngày trở về, trước khi tắm phải ăn một tô canh chạc môn này để chống trái gió trở trời mà cảm sốt ( ở quê tôi thì ăn mấy cái trứng gà luột để chống bẻ nước).

Mà mâm nhậu quê mùa nhà anh bạn thì đâu chỉ có một món như rứa. Chuẩn bị cả ngày, có thêm bà chị gái giúp một tay nữa nên anh giới thiệu hết món ni qua món khác. Món mô cũng ngon, cũng bắt mồi cả. Mà nói thiệt nhìn cái kiểu anh trân trọng từng món ăn của quê mình thôi cũng đủ thấy ngon rồi. 

Đêm xuống trong tiếng kêu như gần như xa của mấy con ễnh ương bên ao nhà và cả tiếng loa truyền thanh thông báo về mùa vụ. Ông anh nói bà chị múc thêm một tô canh chạc môn nữa. Mắt anh long lanh nhìn mấy người bạn đang nói cười chuyện nọ chuyện kia. Tôi biết anh cũng như tôi đang bẻ lái về với tuổi thơ từ hương vị của quê nhà và niềm vui của bè bạn...

Phi Tân

Bản in    Gửi email
Tin mới
Con hói ở làng  (23/10/2019)
Cây trứng gà  (12/10/2019)
Tin đã đưa
Tấm gương nhiệt huyết với nghề  (03/10/2019)
Phát huy truyền thống hiếu học theo lời dạy của Bác Hồ  (03/10/2019)
Tinh tế nghệ thuật pha trà  (01/10/2019)
Khe làng  (24/09/2019)
Sư thầy với những hoạt động thiện nguyện  (21/09/2019)
Xem tiếp >>
Xem theo ngày  
Tên của bạn
Email của bạn
Email người nhận
Tiêu đề
Thông điệp
     


Trang chủ | Tin tức | Chuyên đề Liên hệ tòa soạn | Liên hệ quảng cáo
Bản quyền của Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế. Sử dụng thông tin của website này phải ghi rõ nguồn www.trt.com.vn
Giấy phép Số 23/GP-TTĐT cấp ngày 30 tháng 3 năm 2015 của Cục PT, TH & TTDT - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tòa soạn: Số 58 Hùng Vương, thành phố Huế, Tel.: (054)3822162, Fax:(054)3822162, Email: dptth@thuathienhue.gov.vn
Thiết kế và phát triển: Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế (HueCIT)